Süperorganizmalar
Tarafından Ergin Çelik On 23 Kas, 2012 At 12:56 PM | Kategoride Genel Bilgiler, Sağlık | ile 2 Yorum

super-organism-süper-organizmalar-Science

Süper-organizmalar      Bir arada uyum içinde yaşamayı başaran çok sayıdaki birey, iş yüklerini bölerek ve emeklerinin karşılığını paylaşarak daha iyi bir yaşama kavuşma şansına sahip olurlar. Bu
mutluluk dolu ortamı “ütopya” olarak adlandıran biz insanlar, en azından yazılı tarihin var olduğu günden bu yana bu hedefe ulaşmak için çabalamaktayız. İnsanlığın bu uğurdaki girişimleri henüz sonuç vermemiş olsa da, neyse ki evrim bu konuda bizlerden daha başarılı olmuş durumda. Zehirli bir polip türü olan “mavi şişe” adlı deniz canlısını ele alalım. İlk bakışta denizin derinliklerinde yüzen herhangi bir denizanası gibi görünen bu canlı, aslında tek hücreli organizmaların bir araya gelerek oluşturduğu bir kolonidir.

Süper-organizmalar      Bu tek hücreli organizmaların bazıları beslenme, bazıları besin dağıtımı, bazılarıysa hareket konusunda özelleşmiştir. Bu toplumsal varoluşun sağladığı pek çok yarar var. En basitinden, tek tek yaşadıklarında deniz tabanına yapışıp kalacak olan bireyler, bu şekilde özgürce yüzebiliyorlar. Dahası, bu şekilde kendilerini avlarına karşı daha iyi koruyabiliyor, ortam koşullarıyla daha iyi başedebiliyor ve yeni bölgelerde koloniler kurabiliyorlar. Sonuçta bu canlılar, gerçek anlamıyla birer süperorganizma. Sunduğu bu ve buna benzer birçok yarar gözönüne alındığında, koloni yaşamının birçok kez evrimleşmiş olması hiç de sürpriz değil. Ancak koloni yaşamı, beraberinde getirdiği bu yararların yanısıra, önemli bir sakınca da içeriyor; kayan bakteriler, ya da miksobakteriler örneğinde olduğu gibi. Bu mikroplar belki de, en basit koloni organizmaları.

Süper-organizmalar

      Normal koşullar altında sümüksü bir yol üzerinde teker teker kayarak ilerlerken, ortamda belirli aminoasitlerin yokluğu durumunda bir araya toplanmaya başlıyorlar. Sonuçta ortaya çıkan süperorganizma, sporlarla dolu bir meyveyle taçlandırılmış sap benzeri bir gövdeden oluşuyor. Peki, yalnızca sporları oluşturan bakterilerin dağılarak yeni bir yaşama başlama şansları varken, diğerleri neden oyuna dahil oluyor? Bu tür bir işbirliğinin nasıl olup da evrimleştiği ve ‘üçkağıtçıların’ da bu tür bir sistemin avantajlarını kendilerine yontmalarının nasıl engellendiği, hâlâ bilinmiyor. Ama en azından bir hayvan grubu; koloni oluşturan böcekler için, hilenin nerede yattığını ve bunun da oldukça ‘zekice’ olduğunu biliyoruz.

      Bu böceklerde dişiler döllenmiş yumurtadan, erkeklerse döllenmemiş olanlarından gelişiyor. Cinsiyetin bu şekilde belirlenmesi, yani “haplodiploidi” mekanizması,  kızkardeşlerin birbirleriyle, yavrularıyla olduğundan daha sıkı ilişki içinde olmalarını garanti altına alıyor. Bu da, kendi genlerine verecekleri süreklilik için en iyi yolun yumurtlamaktan çok, birbirlerini kollamaktan geçtiğini gösteriyor. Arı kovanlarının, karınca yuvalarının ve haplodiploidi mekanizmasının en az 10-12 kez evrim geçirdiği böcek kolonilerinin temelindeki kararlı yapıyı sağlayan şey de zaten bu.

Süper-organizmalar

      Tüm karıncalarda, en yüksek düzeyde organize olmuş arılarda ve diğer birçok türde gerçek anlamda bir toplumsal yaşama rastlanıyorsa da, bu türlerin tümünde haplodiploidi mekanizması sözkonusu olmayabilir. Bu küçük toplulukların, aralarındaki üçkağıtçıları kontrol altında tutmak için dikkatli bir koruma stratejisine gereksinim duyuyor olmalarına rağmen, bu yaşam biçimi, belki de yeryüzünde ütopyaya en fazla yaklaşmış biçim.

Hakkında -

Displaying 2 Yorum
Söz Sizde
  1. artkarttr dedi ki:

    Great article and right to the point. I dont know if this is truly the best place to ask but do you folks have any ideea where to employ some professional writers? Thank you

  2. Salvador Sciacca dedi ki:

    I simply want to tell you that I am all new to blogging and certainly savored you’re web blog. Likely I’m likely to bookmark your site . You actually come with fabulous stories. Cheers for sharing your web-site.

Yorum Yaz

XHTML: You can use these tags: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>